شهمردان بن أبى الخير رازى
پيشگفتار مصحح 24
روضة المنجمين ( فارسى )
شدند . ( در كتاب حدود العالم آمده است كه فرغانه در تركستانست ) « 1 » و در ص 503 آمده : « از تركان ، و ميراث منفعت يابد » . و همينطور است كلمهء خارجى كه مىنويسد : ص 292 : « خارجى بر پادشاه بيايد » ؛ ص 202 : « خارجى بيايد بر پادشاه » ؛ ص 298 : « خارجى خروج كند و خون ريزد و طعام تباه شود » ؛ ص 311 : « خارجى به خراسان آيد » و اين احتمالا حمزه خارجى يا همان آذرك خارجى بوده است . مردم از خوارج ترس داشتند و همانطور كه مىدانيم خوارج در اوايل اسلام بعد از حكميت پيدا شدند . پس از اين كتاب حاضر ، شهمردان كتاب نزهتنامه را تأليف كرده و در صفحهء 293 مىگويد : « كتاب روضة المنجم ، كه من ساختهام » و در ص 370 « چنان كه در روضة المنجم بيايد » و در 386 مىگويد : « كتابى ساختهام در نجوم و روضة المنجم نام نهاده و آن پانزده مقالت است » و در ص 439 مىنويسد : « مؤلف و جمع كننده نزهتنامه شهمردان گويد . . . » ظاهرا شهمردان يا پدرش تازه مسلمان بوده و نام پدر او كه « ابى الخير » است بايد لقب او باشد چه شهمردان زردشتى بودن خود را فراموش نكرده بود و در صفحهء 317 نزهتنامه ، زردشت را با عليه السّلم ياد مىكند . « 2 » در اينجا از جناب آقاى اكبر ايرانى رئيس مركز نشر ميراث مكتوب كه اين كتاب را جزو انتشارات آن مركز قرار دادند و همچنين زيراكس نسخهء روضة المنجمين قاهره را سفارش دادند نهايت سپاس را دارم . از آقاى على رفيعى علامرودشتى بسيار تشكر مىكنم كه زيراكس كتاب روضة المنجمين متعلق به كتابخانهء آيت اللّه مرعشى در شهر قم را برايم تهيه كردند . از سركار خانم فرزانه عابدينى نظرى كه در مقابلهء نسخههاى خطى و نوشتن آن به من كمك كردند و نيز از سركار خانم مهرانگيز استخرى كه در تصحيح مطبعى اين كتاب و تهيهء فهارس مرا يارى دادند كمال تشكر را دارم .
--> ( 1 ) . حدود العالم من المشرق الى المغرب ، ص 112 ، بكوشش منوچهر ستوده ، زبان و فرهنگ ايران . ( 2 ) . نزهت نامهء علائى به تصحيح فرهنگ جهانپور ، مؤسسهء مطالعات و تحقيقات فرهنگى ، تهران ، 1362 .